قالب وردپرسدانلود رایگان قالب وردپرسپوسته خبری ایرانیقالب مجله خبریطراحی سایتپوسته وردپرسکلکسیون طراحی

دی ماه سال ۱۳۹۶بود که استاندار محترم گیلان ، از احداث ۵ هزار واحد بوم‌گردی تا ۱۸ ماه آینده خبرداد.

 طرحی که به عنوان یکی از محورهای ایجاد درآمد پایدار در روستا و با اهداف کوتاه و بلندمدتی همچون ایجاد اشتغال و رونق روستاها ، جلوگیری از ساخت و ساز غیر مجاز ، حفظ محیط زیست ، اشاعه فرهنگ گیلان و بازآفرینی رسوم و جلوگیری از مهاجرت روستاییان به شهرها معرفی شد.

به استناد آمار ، استان زیبای گیلان بخاطر برخورداری از مواهب طبیعی همواره جز پنج استان پرتردد کشور است که سالانه میزبان میلیونها گردشگر داخلی و خارجی میباشد که ایجاد ساز وکار مناسب جهت توزیع متوازن گردشگر میتواند موجب رفع بیکاری و اشتغالزایی بومی و افزایش درآمد روستاییان درکنار مشاغل اصلی کشاورزی و دامداری سنتی گردد.

با گذشت چند سال از شروع این طرح بزرگ ، هرچند شاهد ساخت و بهره برداری از طرح های بومگردی در نقاط مختلف استان بودیم اما میان آمار هدف گذاری شده اولیه (۵۰۰۰ واحد ) با تعداد مجوزهای صادره و بناهای ساخته شده (کمتر از ۲۰۰ مجوز در استان ) تفاوت فاحشی وجود دارد.

حال پرسش اینجاست که چرا پروژه ای که میتوانست صنعت گردشگری گیلان را متحول کند با وجود پیگیری های همیشگی استاندار محترم ، بعد از گذشت مدت زمان نسبتا طولانی به نتیحه دلخواه و آرمانی خود نرسید؟

بیگمان چنین تفاوتی ، معلول چند علت آشکار و پنهان است که سعی بر آن شده تا این علل بازدارنده مورد بررسی قرار گیرد :

 

۱_ روستایی یا سرمایه دار؟

طی بررسی و صحبت با بسیاری از اهالی روستاهای شهرستان رضوانشهر(بعنوان نمونه موردی ) که در ابتدای آشنایی با طرح بومگردی ، نسبت به مشارکت در این طرح تمایل زیادی داشتند مشخص گردید که اساسا گزاره ای به نام مردم روستایی مغفول مانده است.

مردمی که شاید تمام دارایی و سرمایه شان زمینی باشد که در نظر دارند در آینده نزدیک با هزاران مشقت و دریافت اندک وامی از بنیاد مسکن در جوار خانه قدیمی ساخت خود بنایی تازه برای فرزندان خود بسازند و حال دست و پنجه نرم کردن با مراحل سخت و طاقت فرسای اخذ مجوزات موجب شده عطای ساخت بنای بومگردی را به لقایش بدهند.

در کنار این مشکلات ، نباید فراموش کرد که در طی سالهای اخیر ، درآمد پایین ، موجب مهاجرت روستاییان و بویژه جوانان به شهرهای اطراف یا خارج از استان شده و بطور تقریبا همزمان ، قیمت بسیار پایین زمینهای روستاهای استان گیلان( در مقایسه با استان مازندران) ، موجب شده بسیاری از روستاییان بجای سرمایه گذاری در طرحهایی مانند بومگردی و بجان خریدن مشکلات خاص آن ؛ راه سریع تر و راحت تری را برگزینند و جهت گذران زندگی به فروش زمین خود به کسانی روی آورند که هدفی جز تغییر کاربری و ساخت و ساز و فروش ویلا ندارند که طبق آمار و مشاهدات میدانی ؛ اهالی استان اصفهان در صدر این جدول هستند.

 

 

 

 

در نتیجه متاسفانه با وجود اینکه به گفته دکتر سالاری ، این طرح میبایستی متعلق به مردم روستا باشد اما میان روستاییان با قشر سرمایه گذار و سرمایه دار که طبیعتا ترسی از سرمایه گذاری درازمدت در چنین طرحهایی ندارند تفاوتی دیده نشده است و همچنین برنامه ای برای اطمینان بخشی به مردم روستا درخصوص بازگشت سرمایه و بازپرداخت تسهیلات کلان در نظرگرفته نشده است که این یکی از مهمترین دلایل ترس و دورشدن روستاییان از مشارکت در طرح بومگردی میباشد.

 

۲_بوروکراسی ، دشمن همیشگی

با احترام به زحمات تمامی دست اندرکاران این طرح ، اعم از استاندار و مدیران کل و فرمانداران و بخشداران و دهیاران و… باید قبول کرد در اوایل کار بشدت شاهد بی برنامگی و تداخل امور ادارات مختلف بودیم و شاید به جرات بتوان گفت که هیچکس مسیر و چارت مشخصی برای پیشبرد این طرح در دست نداشت.

بطور مثال در ابتدا اعلام شد تنها زمینهای با کاربری مسکونی یا گردشگری شامل این طرح میشوند که منجر به حذف بسیاری از زمین های مستعد بومگردی بدلیل خارج بودن از طرح هادی یا کاربری باغ شد ، هرچند بعدا به این شکل اصلاح شد که اینگونه زمین ها نیز با موافقت جهاد کشاورزی میتوانند در زمره زمینهای قابل قبول معرفی شوند که البته همین پروسه گاه هفته ها بطول می انجامید.

در نظر بگیرید یک فرد روستایی یکباره وارد سیستم پیچ در پیچ بوروکراسی ادارات مختلف میگردد و هر روز بخشنامه ای جدید و دستوری تازه مسیرش را تغییر میدهد و هر هفته در مسیر ادارات مختلف در رفت و امد است و این خود موجب دلسردی روستاییان میشد.

 هرچند باید اذعان داشت که در حال حاضر این طرح تقریبا به فراموشی سپرده شده است و دیگر خبری از جلسات هفتگی منظم نیست.

 

۳_ نظام مهندسی

بدون شک تعرفه های سرسام آور نظام مهندسی استان گیلان یکی از عوامل اصلی کاهش ساخت و ساز و از طرف دیگر موجب افزایش ساخت و ساز غیرقانونی در شهرها و روستاهای استان گیلان است .

با وجود اینکه در این میان تمهیدی برای کمک به متقاضیان بومگردی( مبنی بر کاهش تعرفه دریافتی طرحهای بومگردی )درنظر گرفته شد اما باز هم در نقشه هایی با متراژ بالا متقاضی مجبور به پرداخت هزینه ای گزاف بابت تعرفه های نظام مهندسی میگردد.

از سوی دیگر هرچند استفاده از معماری سنتی گیلان در واحدهای بومگردی گامی تاثیرگذار در راستای احیاء معماری سنتی روستاها بود اما بسیاری از نقشه ها بدلیل نبود شناخت کافی طراحان محترم از سبک خاص روستاهای هر منطقه استان و طراحی بر اساس دانسته های آکادمیک ، بصورت تیپ های کاملا مشابهی ارایه گردید که با بافت روستایی بسیاری از مناطق استان همخوانی نداشت و در نتیجه متقاضیان به نوعی تنها دو راه در پیش رو داشتند :

 یا مجبور به انتخاب یک نقشه پیش فرض نظام مهندسی شوند که گاها به هیچوجه شباهتی به خانه های اصیل روستایشان نداشت یا نقشه دلخواه خود را ارایه کنند که این خود مستلزم هفته ها زمان برای تایید نقشه ها توسط کارگروه تخصصی بود.

 

۴_ بانک ، خوان هفتم

در ابتدا مقرر بود طبق دستورالعمل ، مراحل دریافت تسهیلات با ارایه سفته یا چک انجام گیرد اما متاسفانه برخلاف وعده ها ، متقاضیان پس از هفته ها و بلکه ماهها دوندگی و طی مراحل اداری اخذ پروانه با معرفی به بانکها با این جواب تلخ مواجه میشوند که بانکها ضوابط خاص خود را دارند و تسهیلات صرفا در ازای سند پرداخت میگردد.

چنین خلف وعده هایی و در کنار آن ، ناتوانی مردم ساده روستایی جهت ارایه سند به بانک و همچنین  واهمه مواجه شدن با قسط های طولانی مدت و سنگین بانکی ، یکی از مهمترین دلایل انصراف روستاییان و در نتیجه عقیم ماندن طرح بومگردی میباشد.

 

 

۵_ روح سرگردان روستا

اساسا هدف نهایی چنین طرحی ، آشنایی گردشگران داخلی و خارجی با صنایع دستی و آداب و رسوم محلی و بهره بردن از طبیعت و چشم اندازهای طبیعی بی نظیر گردشگری مانند سواحل و روستاهای ییلاقی منحصربفرد استان و در کنار آن ، درامدزایی و ایجاد اشتغال برای طبقه روستایی بود.

اما بنظر میرسد یکی از مهمترین ایرادات این طرح ، دور شدن بناهای نوساز از فضای سنتی بومی واقعی روستا و ساخت بناهای مصنوعی(هرچند با شکل و شمایل روستایی) باشد.

اکثریت قریب به اتفاق واحدهای بومگردی نوساز هستند و تعداد خانه های قدیمی و با اصالت روستایی که در زمره این طرح (بهسازی خانه های قدیمی) قرار دارند بسیار کم و انگشت شمار هستند.

خانه هایی که صاحبانش زاده روستا هستند  و سالهای سال با سبک غیرقابل تقلید زندگی روستایی به کشاورزی و دامداری مشغول هستند و بسیار بهتر از ویلاسازان با آداب و رسوم و سنن و زبان و ویژگیهای روستا آشنا هستند.

اما واقعیت امر این است که متاسفانه اکثریت افرادی که موفق به اخذ مجوز و ساخت بنا میشوند از قشر مرفه و شهرنشین بوده که هدف اصلیشان از قدم گذاشتن در چنین مسیری ، کسب درامد از عمارتی به ظاهر روستایی (اما درنهان به مشابه یک هتل درامدزا ) بود  و نه حفظ و پاسداشت میراث فرهنگی روستاها که به نوعی این بدترین آفت این مزرعه به شمار می آید.

 

 

سخن پایانی :  امید است در آینده نزدیک با هم افزایی و همفکری مدیران استان و آموزش نیروی انسانی و درنظرگرفتن پتانسیل های طبیعی روستاهای استان از قیبل دریا و ساحل و شناسایی موانع اجرایی و کاهش بوروکراسی اداری برای متقاضیان ، شاهد روند مثبت و روبه رشد طرح های بومگردی در استان گیلان باشیم تا ازین مسیر موجب توسعه صنعت گردشگری و نیل  به توسعه ای پایدار و در کنار آن حفظ محیط زیست استان سرسبز گیلان باشیم.

 

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است -
آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد -
دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد-
پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد -
پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد-

پایگاه خبری تحلیلی آژیم | رسانه نواندیشان گیلان | آژیم ؛ رسانه نواندیشان گیلان